Campus Cadix: het op één na grootste bouwproject van Scholen van Morgen

dinsdag, 05 september 2017 11:54

Met meer dan 27.000 m² nieuwbouw en 40.000 aangelegde buitenruimte geldt Campus Beringen als het grootste project binnen Scholen van Morgen. Ook in Antwerpen werkt het DBFM-programma aan een inhaalbeweging van formaat. Met een schaal van 24.000 m² is Campus Cadix het tweede grootste SvM-project. De gevarieerde programmaonderdelen maken de nieuwe scholencampus een complexe stedenbouwkundige en architecturale ontwerpopgave.

De bouwblokken van de site

Tot het masterplan van Korteknie Stuhlmacher behoort een woningbouwblok waarvan de massaopbouw en typologie zijn ontworpen samen met de school. Dat als onderdeel van een geïntegreerde prijsvraaginzending en een uitgebreide vervolgstudie. De woningen worden door derden ontwikkeld en verder uitgewerkt. Daarnaast wordt er een nieuwbouwblok opgetrokken, op een vrijgekomen locatie aan Kempischdok-Westkaai, na sloop van een bestaand schoolgebouw.

Ook deel van de site: de voormalige CAD-loodsen uit 1938, een beschermd monument van voormalig stadarchitect Van Averbeke. Na restauratie van de loodsen worden er de gymzalen, de refter en een grote drukkerij ondergebracht. Deze functies profiteren maximaal van de royale afmetingen en openheid van de ruimten en respecteren het oorspronkelijke karakter van de hallen. Eén van de loodsen behoudt haar oorspronkelijke functie als aanwervingslokaal voor havenarbeiders.

Ten slotte is er het monumentale, historische schoolgebouw uit 1927, ook van de hand van Van Averbeke. Het gebouw bestaat uit meerdere bouwblokken en een drietal binnenhoven. De school wordt in samenspraak met monumentenzorg grondig gerestaureerd en aangepast aan het huidige gebruik. Hiervoor worden naast nieuwe liften en trappenhuizen twee paviljoens in de binnenhoven toegevoegd en de thans ongebruikte zolders tot hoogwaardige werkruimten verbouwd.

Nieuwbouw knipoogt naar industrieel verleden

Het nieuwbouwblok krijgt het karakter van een fabrieksgebouw met grote open ruimten. Het beeld van de nieuwbouw refereert naar het industriële verleden van ‘het Eilandje’.

“Het materiaal- en kleurgebruik sluit aan bij de directe omgeving”, vertelt architect Mechthild Stuhlmacher. “Op het Eilandje domineerden tot voor kort schippershuizen het beeld. De huizen bestonden uit een kenmerkende kleurstelling in wit en okergeel, en een typische ornamentiek van geglazuurde stenen. Ook voor de nieuwbouw worden okerkleurige en witte bakstenen toegepast, met accenten en ornamenten van geglazuurde stenen in eveneens okergele en witte tinten.”

“Het nieuwbouwblok is opgevat als een compact volume met karakteristieke, repetitieve, schuine kappen. De vorm is ontleend aan de repetitieve kappenstructuur van de CAD-loodsen. Het bestaat uit een zeslaagse ‘voorbouw’ van ongeveer 16,4 meter diepte en vier vleugels die respectievelijk twee en vier verdiepingen lager zijn. Daartussen bevinden zich een drietal binnentuinen.”

Het blok bestaat uit een plintlaag, die op het gelijkvloers en de eerste verdieping over de volle diepte van de kavel is bebouwd. In deze sokkel zijn de grote, deels dubbelhoge praktijkruimten ondergebracht. De ruimten zijn vormgegeven als open fabriekshallen met twee grote vides. Door het transparante karakter werken deze hallen met representatieve technische functies als een etalage naar de stad. De hal aan de zuidzijde wordt ingericht met machines voor houtbewerking. In de hal aan de noordkant worden machines opgesteld voor metaalbewerking.

Helder opzet

“Op de entresol bevinden zich rondom de grote vides praktijklokalen die direct in contact staan met de praktijkruimten op het gelijkvloers. Hiernaast zijn ondersteunende functies voorzien zoals laskabines. Het centraal naast de inkomhal gepositioneerde lokaal voor de ‘Incubator’ werkt als interne etalage voor de vakopleidingen. Van hieruit worden letterlijk en figuurlijk machines in de werkhallen aangestuurd.”

Erbovenop is het eigenlijke klassengebouw geplaatst, opgedeeld in zeven beuken van ongeveer 15,6 meter breed. Voor het klassikale theorieonderwijs beschikt de school over gelijkvormige ruimten op de 2e en 3e verdieping die apart of in clusters worden gebruikt.

“De verdiepingen met de klaslokalen worden ruimtelijk bepaald door een heldere opzet en een rechtlijnige structuur met generieke lokalen. Bijzonder aan de verdiepingen is het open karakter van de oostkant van de vloeren en de verschillende binnentuinen waaraan ook de lunch- en vertoefruimten zijn gesitueerd.”

Open ateliers

“Om in te spelen op de vraag naar minder klassikaal onderwijs is het gebouw opgetrokken als flexibele kolommenstructuur. Hierdoor kunnen niet dragende tussenwanden tussen de lokalen op termijn worden verwijderd of verplaatst. Zo ontstaan grotere en kleinere werkruimten.”

“De grote lokalen op de vierde en vijfde verdieping zijn bedoeld als ateliers voor het praktijkprogramma van de school. De verdiepingen worden uitgevoerd als een dubbelhoge open hal met insteekverdiepingen en vides. Open ateliers met een open en tegelijkertijd huiselijke, warme sfeer.”

Historisch parcours

Het historische schoolgebouw van Van Averbeke is een gevarieerd gebouwencomplex, opgevat als een samengesteld met drie binnenhoven en duidelijk vormgegeven hiërarchieën. Het gebouwencomplex is voor drie afzonderlijke scholen ontworpen, de stedelijke jongensschool, de stedelijke meisjesschool en een kleuterschool.

“Het niveau van de koeren wordt gedeeltelijk verlaagd, de bestaande pergola wordt aangepast en er worden twee laagbouwvolumes toegevoegd met aanvullende ruimten voor de school. In de noordelijke koer zijn multifunctionele ruimten voorzien, en een uitnodigende inkom- en tentoonstellingshal die past bij de grootte en het karakter van de school”, aldus Mechthild.

De volumetrie sluit aan bij de verschillende bestaande gevelbelijningen en dakvlakken. Het dak wordt deels uitgevoerd als toegankelijk terras. De plannen voor de restauratie en uitbreiding van de scholengroep zijn in samenspraak met Onroerend Erfgoed Provincie Antwerpen en monumentenzorg stad Antwerpen ontwikkeld. De voorgenomen ingrepen zijn gebaseerd op een grondige analyse en waardestelling van de bestaande architectuur.

“In het interieur wordt een 'historisch parcours' aangewezen waarbij de belangrijkste ruimten op gedetailleerde manier worden gerestaureerd en de oorspronkelijke sfeer en kleurstelling ervaarbaar wordt.”

“De bestaande gebouwen worden volledig gerenoveerd. De gevels worden gereinigd, beschadigingen worden hersteld, het niet originele schrijnwerk wordt vervangen. De niet originele dakkapellen worden verwijderd en vervangen door nieuwe dakkapellen met een eigentijdse vormgeving.”

Om aan de technische, ruimtelijke en atmosferische noden van de school te kunnen voldoen worden zowel in de voorbouw aan de Napelsstraat (blok D en F) als in de achterbouw (in de blokken A en C) nieuwe traphallen en liften toegevoegd. Hiernaast worden de noordelijke en zuidelijke koeren toegankelijk gemaakt voor de brandweer en ruimtelijk aangepast.

www.scholenvanmorgen.be

www.kortekniestuhlmacher.nl